I te rerenga mai o te rama, pērā i te rerenga wai koura, ka piko paku te māhunga o te kaiwaiata i waenganui o te atamira, ā, ka rere mai he aho o ngā oro mārama, kare ā-roto, ka mura tonu te āhua o te hunga mātakitaki katoa. I rumakina te hunga mātakitaki ki tēneioro-he hakari tirohanga, me te pakipaki me te hamama e waipuke ana me te mea he tai. Heoi, i muri i tēnei mahi āhua tūturu, ko te mea e tautoko ana i te maia me te pumau o te kaiwaiata ehara i te mea ko ngā tau o te whakangungu uaua anake, engari ko te "pūnaha io whakarongo" tika me te mahi tahi e tiaki puku ana. I roto i tēnei pūnaha uaua, ko ngā rarangi pouaka pango kei mua o te atamira - ko tengā kaikōrero aroturuki- he tūranga nui tā rātou hei "toa i muri i ngā whakaaturanga". Ko rātou ngā "taringa takirua" o ngā kaiwaiata i runga i te atamira haruru, te poutokomanawa o te whakarongo e whakarite ana i tētahi mahi tino pai.
Kia mārama ai ki te hiranga o te oro karapotingā kaikōrero, me hura tuatahi te arai ngaro o te atamirataiao oroI ngā wāhi whakaari nui, he tino uaua ake te horapa o te oro i tā tātou e whakaaro nei. Ko te pūnaha whakanui oro matua, he mea nui rawa atukaikōrero rarangi rārangiKo te anga atu ki te hunga mātakitaki, ka tukuna te kaha ki tawhiti. Mō ngā kaiwaiata i muri i te atamira, he uaua ki a rātou te whakarongo tika ki ēnei reo. Ko tā rātou e kite ana ko te "whakaoro" whakaroa o ngā ngaru oro i muri i ngā whakaata maha mai i te hunga mātakitaki, i ngā pakitara, me ngā tuanui. E mōhiotia ana tēnei pānga whakaroa ko te "pānga" i roto i te ahupūngao, e tino whakararuraru ana i te whakaaro o te roro tangata ki te ahunga o te oro me te manawataki. Whakaarohia mēnā ka rongo tonu te kaiwaiata i te pao he haurua te pao puhoi ake, ka pāngia pea tā rātou waiata e te mate manawataki; Ki te ngaro te reo tangata i ngā pao, kāore e taea te kōrero mō te tika o te reo.Ngā kaikorero aroturukii whānau mai hei whakaoti i tēnei "rerekētanga wā whakarongo". Kua whakaritea marietia rātou ki mua o te atamira, kua whakatītahatia ki runga i ngā koki tika, ā, kua tukuna ngā tohu kua whakaranua marietia mai i tewhakaranu oro- tae atu ki te tautoko mārama, ngā patu, me ngā reo ake a te kaiwaiata – tika tonu, ā, tere tonu ki roto i ngā taringa o te kaiwaiata. He tika tēneioroHe nui ake te pēhanga i te oro e whakaatahia ana, e āhei ai ngā kaiwaiata ki te whakarongo mārama ki ngā taipitopito katoa, pērā i roto i te whare rekoata, ā, mā reira ka whakarerekē i ō rātou manawa me te reo i te wā tonu kia tino pai ai te mahi.
Hepūnaha kaikorero aroturuki tino paihe whakapūmautanga tika o te hangarau hangarau oro hou me ngā hiahia whakaaturanga toi. Ehara i te mea he taputapu kotahi e whawhai ana ko ia anake, engari he "hononga oro" i titoa mai i ngā hononga ngaio maha e hono ana. Ko te tīmatanga o tēnei hononga hehopuorohe tino aro nui, he teitei hoki te pēhanga oro. He rite ki tētahi kaitiaki koi, e hopu pono ana i ngā wiri ngawari katoa me ngā nekehanga kare ā-roto o te reo o te kaiwaiata, ā, e huri ana hei tohu hiko ngoikore. Muri iho, ka rere tēnei rerenga tohu ki roto i tewhakaranu oro mamati- te roro o te katoapūnaha oroI konei, he rite ngā kaihanga oro mātau ki ngā kaimahi tunu kai mohio, e whakamahi ana i ngā hongere tuku āwhina hei whakarite i ngā "tunu oro" motuhake mō ia kaiwaiata me ia kaiwaiata. Tērā pea me kaha ake ngā pahu pēhi me ngā pahu hānara ki ngā kaiwhakatangi pahu hei whakau i te manawataki, ko ngā kaiwhakatangi kītā he nui ake te aro ki ō rātou reo me ngā whanaketanga oro, ko ngā kaiwaiata matua ia e tumanako ana kia kaha ake ngā reo i roto i te ranunga. Ko tēnei wheako aroturuki whaiaro te kī ki te mahi tahi pai a te roopu.
Heoi, ko te putanga tohu mai i tewhakaranu orohe "hua haurua-oti" noa iho, ā, me tino hangaia e tetukatukakia tino tika. He rite te tukatuka ki tētahi kaitirotiro kounga pakari, e whakamahi ana i te hangarau tukatuka tohu mamati hei whakataurite, hei kōpeke, hei whakaroa i te whakatikatika i ngā tohu oro, ā, ko te mea nui, hei whakakore i ngā tūponotanga oro mā tengā aukati urupareKo te hamama te "kaikōhuru nama tuatahi" o te aroturukitanga atamira, e ahu mai ana i te porowhita urupare pai e hangaia ana e te hopuoro e kohi ana i te oro mai i tekaikōrero. Ehara i te mea ka whakangaro noa te whiowhio i te mahi, engari ka kino pea te taputapu. Ko te wawaotanga a te tukatuka he rite ki te tāuta i tētahi "tape whakamōmona" mō te pūnaha, e whakarite ana i te parakore me te pumau o te oro. Kātahi ka tukuna te tohu tukatuka ki tētahi whakakaha matihiko ngaio mō te whakakaha kaha.Ngā whakakaha mamatiKa werohia te kaha pupuhi ki roto i ngā kaikorero oro karapoti me ō rātou mahi tino pai, iti te whakapōturi, me te mana whakahaere kaha. Ahakoa te ora o te āhuarangi i te papa, te teitei rānei o te taumata pēhanga oro o te atamira, ka taea e tēnei pūnaha te whakarite kia mārama, kia pumau, ā, kia kore rawa e whakapōturi te oro e aroturukitia ana, kia taea ai e ngā kaiwaiata te whakarongo ki ngā oro pono me te tika i roto i ngā taiao katoa.
I te wā e tīmata ana te pūnaha katoa, kei te mahi tetahi kaitiaki kāore i te mōhiotia – tepūtāhui manaHe rite ki tētahi rangatira pakari, e hono ana i te mana ki ngā taputapu pēnei i tewhakaranu oro, te tukatuka, me te whakakaha i roto i tētahi raupapa pūtaiao kua whakaritea. He mea nui tēnei taahiraa āhua iti nei. Ka ārai i te ngaru nui e puta mai ana ina tahurihia ngā taputapu maha i te wā kotahi, ka tiaki i te utu nuitaputapu oro ngaiomai i ngā kino i puta mai i te ngaohiko ngaru, ā, ka ārai hoki i te haruru "pakū" kei pakū mai i roto i te kaikorero i te wā e tīmata ana, ka taea ai te whakararuraru i te tirohanga mahi.
Mō ngā kaiwaiata,AroturukiEhara i te mea ko te oro anake te mea e tukuna ana e ngā peakers, engari he tino māramatanga hoki mō te haumaru hinengaro me te mana whakahaere. He rite ki te 'pūeru oro' i hangaia kia rite ki te whakaritenga, e wehe ana i te pokanoa me te haruru o waho, e āhei ai rātou ki te arotahi ki ō rātou manawa, ngā kare ā-roto, me te whakapuakitanga. I roto i te ao puoro toka kaha, ka whakawhirinaki te kaiwhiu pahu ki a ia hei whakau i te pao, ā, ka noho ko ia te "metronome" a te roopu; I roto i te waiata waiata ātaahua, ka whakawhirinaki te kaiwaiata matua ki a ia hei hopu i te rere o ngā kare ā-roto me te kawe i ngā ngaru o roto ki te hunga whakarongo mā te reo. Ehara i te mea he taurangi hangarau anake, engari he pou hinengaro anō hoki. Kei roto tonu i tēnei pūnaha tautoko pakari e titoa ana engā hopuoro, ngā whakaranu oro, ngā tukatuka, ngā whakakaha oro, ngā raupapatanga hiko,mengā kaikōrero aroturukikia kitea ai e ngā kaiwaiata tō rātou ake marino me te whakatau i runga i te atamira haruru, kia wareware ai ki ngā āwangawanga hangarau, kia tino whakatapua ai rātou ki te mahi toi, ā, hei whakamutunga, ka whakaatuhia he hakari oro-ataata e whakaohooho ana i te wairua mō te hunga mātakitaki. A te wā e whai ake nei ka pārekareka koe ki tētahi whakaaturanga whakamiharo, kia maumahara ki ngā kaikōrero e whakarongo mai ana e tū mārire ana i mua i te atamira. Ko rātou te piriti i waenga i te hangarau me te toi, ā, kāore e kore ko rātou ngā toa i muri i ngā whakaaturanga.
Te wā tuku: 10-Pepuere-2026


